SZUBERT Jan (1843-?)

Większość wiadomości o Janie Szubercie pochodzi z nie podpisanego pamiętnika przekazanego do Biblioteki Narodowej w Warszawie prze mieszkankę Kielc Panią Leonardę Gierowską.
Jan  Szubert urodził się prawdopodobnie 3 lutego 1845 r w Radlinie Dolnym. Zamieszkały w Częstochowie przypadkowo dowiedziawszy się o zbiórce do powstania zaniechał udziału w uroczystości rodzinnej tylko wyruszył do oddziału z towarzyszami.  Został przyjęty do oddziału Józefa Grekowicza w Poraju. Z nim przybył do Ojcowa i bił się z Rosjanami zarówno z 6 na 7 lutego w Sosnowcu, jak i 17 lutego w Miechowie. Ranny wycofał się z grupą towarzyszy przez Czaple Wielkie, Skałę do Olkusza gdzie trafił do szpitala. Po wyzdrowieniu znalazł się w oddziale Teodora Cieszkowskiego i walczył pod Pankami. Wycofał się razem z oddziałem unikając okrążenia przez Rosjan i dotarł do Siedlec, gdzie otrzymał krótki urlop na odwiedzenie rodziny w Częstochowie. Tam otrzymał polecenie udania się do Piotrkowa i uzyskanie kontaktu z wiezionymi tam powstańcami aby udzielić im instrukcji jak mają zeznawać w czasie przesłuchań. Po wykonaniu tego zadania znalazł się w oddziale Aleksandra Lutticha, pod którego rozkazami walczył w Lasach Zagórskich koło Wąsoczy i po klęsce dostał się do Wielgomłynów do wuja Józefa Gierowskiego. Tam spotkał się z oddziałem majora Józefa Oksińskiego od którego otrzymał funkcję kuriera z zadaniem spisywania ochotników w okolicy i zdania listy Ignacemu Bleszczyńskiemu – organizatorowi oddziałów w piotrkowskim. Zbiórka została zaplanowana na 25 grudnia, jednak 24 Jan Szubert, Ignacy Bleszczyński i gospodarz Józef Gierowski wraz ze swoimi świątecznymi gośćmi zostali przez Rosjan aresztowani. Jan w ostatniej chwili zdążył wrzucić do ognia listy ochotników.
Jan został przez sąd wojenny skazany na 3 lata rot aresztanckich (14 października 1863 r). Dalsze jego losy wiązały się transportem etapami na wschód. Po odbyciu kary pozwolono mu osiedlić się w azjatyckiej części Rosji w guberni jenisiejskiej.
Powrót z pobytu w Rosji rozpoczął się późną wiosną 1873 r. i trwał kilka miesięcy. Po przybyciu do Częstochowy musiał się systematycznie meldować na policji co utrudniało mu poszukiwanie pracy. Dzięki pomocy dobrych ludzi znalazł pracę korepetytora dzieci naczelnika jedne z pobliskich stacji kolejowych. Pracując tam przez trzy lata zdołał zapoznać się z praca na kolei, tak że później mógł starć się tu o zatrudnienie. Początkowo pracował wolontaryjnie i po roku otrzymał posadę na kolei we Włocławku a potem Nieszawie. Poczuwszy się pewniej założył rodzinę.
W czasie wielkiej wojny Jan z żoną wyjechał pod Moskwę do Jeziorny gdzie mieszkał bratanek Szubertowej inżynier Pasierbiński. Lata wojny przebywali w otoczeniu osób bliskich.
Źródło wiadomości o Janie Szubercie kończy się wraz z pamiętnikiem. Nie wiadomo jak i kiedy wrócił do Polski, bo że wrócił wiemy na pewno, gdyż jego pamiętnik znalazł się w Kielcach, oraz jego nazwisko jako weterana pojawia się w wykazach wojskowych.

WB

Źródła:

1. Zofia Strzyżewska. – Nieznany pamiętnik powstańca styczniowego i zesłańca Jana Szuberta, Niepodległość i Pamięć 2/1 (2), 169-197
2. 1995Staszel J. – Bitwa miechowska 17 II 1863 r. w relacji pamiętnikarskiej Kazimierza Girtlera, Rocznik Biblioteki PAN w Krakowie, rok XV (1969)
3. Rocznik oficerski 1923, Oficerowie – weterani powstania styczniowego
4. https://genealogia.okiem.pl/powstaniec-styczniowy/1903/jan-szubert