Urodziła się 3 listopada 1901 roku w Miechowie, jako córka Ignacego i Bronisławy z Kwapińskich.
Po złożeniu świadectwa z ukończenia siedmiu klas Gimnazjum Żeńskiego im. Adama Mickiewicza w Kielcach i zdaniu egzaminu, w roku 1919 otrzymała świadectwo dojrzałości, wydane przez Komisję Egzaminacyjną Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Królestwa Polskiego w Warszawie. Wkrótce podjęła pracę w Starostwie Powiatowym w Miechowie jako „kancelista XI – stopnia służbowego”. Równocześnie pracowała społecznie, w powołanej do życia w roku 1921 przez Towarzystwo Biblioteki Publicznej – w nowej bibliotece publicznej w Miechowie, zorganizowanej z funduszy społecznych i utrzymywanej ze składek członkowskich Towarzystwa. W roku 1924 objęła kierownictwo tej placówki. Biblioteka działała wówczas przy Komisji Kulturalno-Oświatowej Sejmiku Miechowskiego i z jej funduszy była utrzymywana. Trudny okres przeżywała Biblioteka w latach kryzysu gospodarczego. Wtedy to Rada Powiatowa cofnęła jej subwencję, w związku z czym znalazła się ona w trudnej sytuacji materialnej. Przed Biblioteką stanęła groźba jej zamknięcia. Wówczas to bibliotekarka, Maria Fihel odwołała się do ofiarności czytelników i zwróciła się z prośbą o wsparcie finansowe, głównie w formie dobrowolnych wpłat na rzecz Biblioteki. Wprowadziła również stałe opłaty za korzystanie z usług Biblioteki. Czytelnicy nie zawiedli pani Marii i pospieszyli z pomocą w tej krytycznej dla Biblioteki Publicznej chwili. Dzięki pozyskaniu w ten sposób funduszy społecznych Biblioteka pracowała i była czynna dla czytelników aż do wybuchu II wojny światowej. Co więcej, jej księgozbiór wzrastał i według stanu na dzień 30 lipca 1939 r. wynosił 5294 tomy, co na owe czasy było dużym osiągnięciem. Tragiczny wrzesień 1939 r. przyniósł nowe kłopoty i trudności. Walka z książką toczyła się równolegle z walką w obronie książki. Okupant dążył do zlikwidowania Biblioteki, ale dzięki postawie i zabiegom Pani Marii Fihel, książki uszły „łapance i śmierci” na stosie. Część księgozbioru, który okupant uznawał za niebezpieczny Pani Maria ukryła. Po półrocznym zamknięciu, Biblioteka zaczęła ponownie działać w 1940 r. Dzięki zachowanym książkom można je było udostępniać dla potrzeb tajnego nauczania, które prowadzili miechowscy pedagodzy. Te ryzykowne zabiegi dzięki dochowania tajemnicy zarówno przez nauczycieli jak i uczniów na szczęście uszły uwadze okupanta. Po wyzwoleniu nastąpiły sprzyjające warunki dla dalszego rozwoju biblioteki, która bogacąc swoje zbiory zasięgiem objęła całą Ziemię Miechowską, wzbogaciła się o czytelnię książek i czasopism. Dzięki ogromnej wiedzy Pani Marii Fihel zbiory biblioteki wzbogaciły się o cenne książki z XIX wieku i z początków wieku XX. Miechowskiej Książnicy kierowanej przez Marię Fihel, kilka pokoleń zawdzięcza dostęp do wiedzy. Pani Maria, zawsze uśmiechnięta, cierpliwa i pełna zapału podziwiana była za znajomość niemal każdej książki. Doceniała ich wartość, wiele z nich ocaliła w trudnych latach 50 – tych, kiedy to masowo wycofywano z bibliotek cenne dzieła – podobnie jak za czasów okupacji teraz należało je ukrywać przez służbą bezpieczeństwa. Dzisiaj unikalne nadal mogą służyć czytelnikom. Maria Fihel niezmordowanie pracowała aż do końca 1972 roku, wychowała i wykształciła następne pokolenie bibliotekarzy, dla których była i pozostanie wzorem osobowym. Zmarła 22 marca 1996 roku.
WB
Źródła:
- Mrożkiewicz J. – Cmentarz Parafialny w Miechowie, Kraków 2007
- Słuszniak M. – Kartki z dziejów książki w Miechowie, Miechów 2013
- Red. Piwowarski St., Barczyński W. – Ziemia Miechowska mój mała ojczyzna, Miechów 2010
